Oma Willing woonde bij haar dochter Martha in huis (wij noemden haar tante Mam). Tante Mam had een pension en kon zo voor haar moeder zorgen die op hoge leeftijd was. Helaas kwam daar een verandering in toen de zorg te zwaar voor haar werd en oma Willing naar een verpleeghuis gebracht moest worden. Wat een grote leegte, Oma Willing was er niet meer, haar stoel bij tante Mam was leeg.

Femmetje & Benjamin Willing

Het was een kleine kamer met een bed een tafeltje en een stoel en een nachtkastje naast haar hoofdeind. Het tehuis was in Achterveld, vanuit Amersfoort fietsten Vader en ik langs de weilanden, af en toe zagen wij militairen. Het gebied zou onder water gezet worden, het was een verdedigingslinie.

Oma lag in bed, ze had verband op de rechterkant van haar gezicht, Vader vroeg aan de verpleegster wat er met Oma aan de hand was, zij zou zich hebben verbrand aan de warmwater kruik, arme lieve Oma. We kusten haar en gingen zwijgend naar onze fietsen en reden terug, achter elkaar op het smalle pad tussen de weilanden.

Oma is op 19 april 1940 in Achterveld gestorven. Zij was lid van de Joodse gemeenschap en zou dus opgebaard worden in de synagoge van Amersfoort. Haar lichaam moest voor het invallen van de duisternis (vrijdagavond voor de sabbat) in de synagoge zijn. De koets getrokken door een paard, vergezeld van klaagvrouwen, trok dus bij het vallen van de duisternis, door het inundatiegebied.

klik op de foto voor vergroting

Het was mobilisatie en strenge bewaking in die omstreken. Het feit deed zich voor dat de officier van piket die nacht, de persoon was die bij ons thuis ingekwartierd was, en dus op de hoogte was van het overlijden van oma Willing. Dit leidde er toe dat hij tijdig voorkwam dat de stoet moest stoppen voor onderzoek.

Er werd in die tijd al clandestien geslacht, en daar was strenge controle op. Begrijpelijk dat de dienstdoende militairen, de begrafenisstoet niet vertrouwden. Luitenant Rozelaar kon tijdig ingrijpen.

Femmetje Willing & Lion Schulman 1934

 

Klik op de foto's voor vergroting